SİTEMDE

Fındık

FINDIK ÜRETİMİ




Ülkemizde yetiştirilen fındık çeşitleri meyve şekil ve
özelliklerine göre üç grupta toplanmaktadır.



1. Yuvarlak fındıklar 2. Sivri fındıklar 3. Badem
fındıklar



- Tombul fındık - Sivri fındık - Yuvarlak badem fındık



- Palaz fındık - İncekara fındık - Yassı badem fındığı



- Foşa fındık - Acı fındık - Değirmendere fındığı



- Çakıldak fındık - Kuş fındığı



- Kalınkara fındığı



- Kargalak fındığı



- Uzunmusa fındığı



- Mincane fındığı



- Cavcava fındığı



- Kan fındığı



      
      İKLİM VE TOPRAK İSTEKLERİ:




a. İklim İstekleri:


Fındığın iyi bir gelişme göstermesi ve bol ürün vermesi
nemli, mutedil iklim bölgelerinde olmaktadır. Karadeniz
kıyı bölgesi fındık yetiştiriciliği bakımından en uygun
iklim özelliğine sahip bulunmaktadır. Yarı nemli, kurak
iklim bölgelerinde fındık yetiştirilebilse de yağışın
yetersiz olması mutlak surette sulamayı
gerektirmektedir.



Fındık Karadeniz Bölgesinde sahilden 60 km içeriye ve
750 m yüksekliğe kadar ekonomik olarak
yetiştirilebilmektedir. Yıllık ortalama sıcaklığın 13-16
C olduğu yörelerde fındık en uygun olarak yetişmektedir.
Ayrıca bu yörelerde en düşük sıcaklığın –8, -10 C’yi ve
en yüksek sıcaklığın 36-37 C’yi geçmemesi, yıllık yağış
toplamının 700 mm’nin üstünde olması ve yağışın aylara
dağılımının dengeli olması gerekmektedir. Bunun yanında
Haziran ve Temmuz aylarındaki oransal nem de %60’ın
altına düşmemelidir.




b. Toprak İstekleri:


Fındık saçak köke sahip bir kültür bitkisi olduğundan
kökleri fazla derine gitmeyip meyilli arazilerde 80 cm
toprak derinliğine kadar ulaşabilmektedir. Toprak
istekleri olarak fazla seçici olmamakla birlikte besin
maddelerince zengin, tınlı-humuslu ve derin topraklarda
iyi bir gelişme gösterir.



      
      FINDIK YETİŞTİRME TEKNİĞİ:




a. Arazi ve Toprak Hazırlığı:

Ekonomik ömrü oldukça uzun olan fındığın dikimden önce
arazi ve toprak hazırlığının çok dikkatli bir şekilde
yapılması gerekmektedir. Üzerinde tek yıllık bitkilerin
yetiştirildiği arazilerde fındık bahçesi tesis
edilebileceği gibi, çok yıllık bitkilerin yetiştirildiği
araziler, eski ve yaşlanmış fındık bahçelerinin
yenilenmesi şeklinde de fındık bahçesi tesisi
yapılabilmektedir.




- Düz Arazilerde Toprak-Su Koruma Önlemleri:


Yeni tesis edilecek fındık bahçesi için düz arazilerde
uygulanacak toprak tesviyesi meyilli arazilere göre daha
kolay olmakta, ancak tavan suyunun alçak ve yüksek
olmasına göre bazı farklı uygulamalar yapılmaktadır.



- Meyilli Arazilerde Toprak-Su Koruma Tedbirleri:
Meyilli %5’den fazla olan arazilerde muntazam bir
dikimin yapılması, yağmur sularının depo edilmesi,
gübrenin yıkanıp gitmemesi, hasadın kolay yapılabilmesi,
budama, gübreleme ve mücadele gibi kültürel
uygulamaların kolay yapılabilmesi için arazinin
teraslanması (sete alınması) gerekmektedir. Arazinin
meyil durumuna göre aşağıdaki teraslama sistemlerinin
bir tanesi uygulanır.




1. Kanal Teraslar:


Arazi meyilinin %5-25 olduğu durumlarda bu teras şekli
uygulanır.




2. Hendek Teraslar:


Arazi meyili %25-75 arasında ise hendek teras sistemi
uygulanır.




3. Cep Teraslar:


Arazi meyili %75’den fazla olduğu ve diğer teras
sisteminin uygulanamadığı arazilerde cep teraslar
uygulanır.



Arazi hazırlığı bu şekilde yapıldıktan sonra dikimden
önce iyi bir toprak hazırlığında yapılması gerekmektedir
. Toprak hazırlığında aşağıdaki uygulamalar
yapılmalıdır.




* Toprak Analizi :

Arazi hazırlığı yapıldıktan sonra dikimden önce toprakta
noksan olan besin maddeleri için temel gübrelemenin
yapılması, toprağın asitlik durumunun tespiti ve
uygulanacak olan kireç miktarının tayini için mutlak
surette toprağın analizi yapılmalıdır.




* Toprağın Kirizma Yapılması:


Toprağın derince işlenmesidir. Kirizma ile alt toprak
kabartılarak havalanması sağlanır, mikroorganizma
faaliyeti artırılır, su tutma kapasitesi de artırılarak
toprağın fiziksel ve kimyasal yapısı nispeten
düzeltilmiş olur.




* Toprak Yorgunluğunun Giderilmesi:


Fındıklık tesis edilecek olan arazide uzun yıllar çok
yıllık yetiştirilmiş ise toprak yorgunluğu meydana
gelmiştir. Toprak yorgunluğunun giderilmesi için bu
araziler dinlendirilmelidir.




b. Çeşit Seçimi:


Fındık bahçesi tesis ederken üzerinde dikkatle durulması
gereken noktalardan bir tanesi de çeşit seçimidir. Bahçe
içerisinde yer verilen çeşitlerin;



- Verimli ve kaliteli olmasına dikkat edilmelidir.



- Pazarda tutulan ve yüksek fiyat bulan çeşitler
olmalıdır.



- Bahçe içerisinde çeşit standardizasyonunun
sağlanmasına dikkat edilmelidir.



- Ana çeşitlerin meyve tutumunun yüksek olması
bakımından bahçe içerisinde tozlayıcı çeşitlere yer
verilmelidir.




c. Fidan Seçimi ve Dikime Hazırlanması:


Fındık kök sürgünü oluşturan bir bitkidir. Belli
kurallar dahilinde bu sürgünlerle yapılmaktadır. Amaca
uygun olan kök sürgünlerinde şu özellikler aranmalıdır:



- Ocakların güneş gören, pişkin, hastalıksız ve 1-2
yaşlı kök sürgünleri olmalıdır.



- İyi teşekkül etmiş tomurcukları bulunan kök sürgünleri
olmalıdır.



- Kök teşekküllü iyi olan ve ocak içerisine yakın
olmayan yerlerde gelişme gösteren kök sürgünleri
olmalıdır.



Bu özelliklere sahip kök sürgünleri seçildikten sonra
köklere zarar vermeden çepin ile çıkarılmalıdır. Alınan
bu kök sürgünlerinden dikimden önce “Dikim Budaması”
yapılmalıdır. Bunun için yaralı, bereli ve zedelenmiş
olan kökler sağlam doku noktasından kesilmeli, uzun olan
kökler kısaltılmalı, uzun olan kökler kısaltılmalıdır.
Fidanlar yaklaşık 35-40 cm. uzunluğunda ve bir göz
üzerinden tırnak bırakılmadan, gözün ters istikametinden
keskin bir makas ile kesilmelidir. Hazırlanan bu
fidanlar bekletilmeden daha önce hazırlanan dikim
çukurlarına dikilmelidir.




d. Dikim Zamanı :


Dikim için en uygun zaman sonbahar aylarıdır.




e. Dikim ve Terbiye Sistemleri :


Fındık yetiştiriciliği genellikle ocak dikim sistemine
göre yapılmaktadır. Bu sistem fındık üretim bölgesinde
uygulanan geleneksel dikim şeklidir. İki çeşit dikim
sistemi vardır. Bunlar;




- Çit Dikim Sistemi

: Bu dikim sistemi düz arazilerde uygulanabildiği gibi
daha çok meyillik ve toprak derinliği az olan arazilerde
önem kazanmaktadır. Meyilli arazilerde arazinin meyil
derecesine göre 1.5-2 m. teras üstü genişliği ve 3.5-5
m. teraslar arası mesafe olacak şekilde teraslama
yapılır. Düz arazilerde ise sıralar arasındaki mesafe
4-5 m. olmalıdır.




- Ocak Dikim Sistemi :


Daha ziyade düz arazilere uygun olan bu dikim şekli
meyilli arazilerde arazi meyil durumuna göre teraslama
yapıldıktan sonra uygulanmalıdır. Ocak dikim sisteminde
dikim çukurları dikimden en az bir ay önce 120 cm çap ve
60 cm derinlikte açılmalıdır.




f. Budama Tekniği :


Dikimde fidanlara şekil kazandırılması ile başlayan
budama, fındıkta ekonomik verimlilik çağının sonuna
kadar yıllık sürgün gelişiminin sağlanması, verimin
artırılması ve ekonomik ömrün uzatılmasında olumlu
sonuçlar sağlayan en önemli kültürel uygulamalardan bir
tanesidir. Budama ile;



1. Dikimde fidanlara şekil kazandırılmış ve bu şeklin
muhafazası sağlanmış olur.



2. Her yıl çok sayıda uzun sürgünler oluşturularak bol
ve kaliteli ürün alınması sağlanır.



3. Aşırı büyüme gösteren dalların birbirine girmesi
önlenerek bakım, tarımsal savaş ve hasat işlemlerinin
daha kolay yapılması sağlanır.



4. Hastalıklı, yaşlı, kuru, karacakart ve ocak içlerine
yönelen dal ve dalcıkların çıkarılması ile ocakların
yayvan bir taç kazanması sağlanmış olur.



5. Fındıklık içerisinde yabancı ağaçların çıkarılması
ile gölgelenmeden meydana gelecek verim düşmesi önlenmiş
olur.



6. Kök sürgün verme temayülü fazla olan fındıkta her yıl
kök sürgün temizliği yapılmak suretiyle bunların besin
maddelerini sömürmeleri önlenmiş olur.




g. Budama Zamanı :


Genel olarak fındıkta budama zamanı Sonbahar aylarıdır.
Fındıkta budamaya vegetasyonun durduğu ve büyük oranda
yaprakların döküldüğü dönem dikkate alınarak
başlanmalıdır.



Budamada kullanılan aletler şunlardır.



- Budama Testeresi



- Budama Makası



- Çepin




Terbiye Sistemine Göre Şekil Kazandırılmış Fındık
Bahçelerinde Budama Tekniği:



İlk beş yılda verilen terbiye sistemine göre şekil
kazanan fidanlar verim çağına girer ve bu verimlilik 12.
yaştan sonra azami seviyeye ulaşır. Bu yüksek verimlilik
genel olarak 20-25 yaşlarına kadar devam eder. Bu verim
döneminde her yılın sonbaharında kurumuş, kırılmış ve
yaralanmış, hastalıklı, birbiri içerisine giren dallar
ile öbür sürgünler ve verilen şeklin dışına taşan yıllık
sürgünler budama makası ile kesilirler. 20-25 yaştan
sonra yan dallar üzerindeki dalcıklar sıklaşır ve yıllık
sürgün uzunluğunda kısalarak verimde düşme başlar. İşte
verimin düşmeye başladığı fizyolojik dengenin bozulduğu
bu dönemde yıllık sürgün miktar ve uzunluğunu artırmak
için mümkün olduğu kadar verilen şekle bağlı kalmak
kaydı ile 10 cm den kısa yıllık sürgünler ve yan dallar
üzerindeki dalcıklarda seyreltme yapılır. Dal içlerine
ve tacın dışına taşan uzun sürgünler kısaltılarak
vegetatif ve generatif gelişmeye hız kazandırılır.
Dolayısıyla bozulan fizyolojik denge yeniden kurulacak
şekilde yıllık budama işlemleri ağırlaştırılarak
uygulanır.


 



Üretici bahçeleri tekniğe uygun dikim ve terbiye
sistemine göre kurulmamış olduğundan gelişigüzel
dallanma göstermektedir. Bu tür bahçelerde budama
uygulaması da yapılmadığından her yıl düzenli olarak
verim de alınamamaktadır. Bu üretici bahçeleri;



- Çok sık dikilmiş ve yaşlanmıştır.



- Ocaktaki ana dal sayısı istenilen sayıdan çok
fazladır.



- Dikimde ana dallar arasında bırakılan mesafe çok dar
tutulduğundan bir noktadan dallanma göstermekte, kökleri
birbiri içinde gelişmekte, yüksekten dallanmakta ve
dallar iç içe girmiş bulunmaktadır.



- Ocak içleri kapalı olup havalanma ve güneşlenme
yeterli değildir.



- Ocaktaki ana dalların gelişmesi düzensiz ve dallar
arasında yaş farkı bulunmakta olup hasat sırasında
dalların birbirine sürtünmesinden dal ve dalcıklar
kırılmakta, mahsul gözleri de dökülmelidir.



- Hastalıklı, kuru, yaşlı dallar ile dip sürgünlerinin
kesimi yüksek yapılmakta, ana kökler üzerinde bırakılan
kök sürgünleri ile yıllardır üretime devam edildiğinden
kökler kütükleşmiş ve fonksiyonunu yerine getiremez
duruma gelmiştir.



Bu tür bahçelerde budamaya geçmeden önce ocaklar
arasındaki aralık ve mesafeyi genişletmek amacıyla
aralardan ocak çıkarılarak işe başlanmalıdır. Ocaktaki
ana dal sayısı 6-8’e indirilmesi hedeflenmeli ve ocak
içlerini açacak şekilde yanlara gelişme gösteren dallar
bırakılmak suretiyle yaşlanmış, kurumaya yüz tutmuş,
hastalıklı dallar ve üst üste gelişme gösteren dallardan
bir tanesi budama testeresi ile dipten kesilmeli ve
kesim yerlerine aşı macunu sürülmelidir. Ocak
boşluklarında kök sürgünleri geliştirilerek ocağın boş
kalan kısımları doldurulmaya çalışılır, temizlenir.
Ocakta bırakılan ana dallar tek tek elden geçirilerek
budama makası ile iç içe girmiş, hastalıklı, kurumuş ve
yaralanmış dal ve dalcıklar tırnak bırakılmadan kesilir.
Ocak içlerine gelişen öbür sürgünler alınır, yanlara
fazla taşan sürgünlerde tepe vurması yapılır. Yan
dallarda almaşıklı, uzun ve kuvvetli gelişen sürgünler
bırakılır. Kısa gelişen sürgünler kesilerek seyretme
yapılır. Böylece gübreleme ile birlikte bozulan
fizyolojik dengenin kurulmasına çalışılır.



Köklerde kütükleşme, ana dalların büyük çoğunluğunda
karacakarta kaçma, sürgün gelişmesinde zayıflama ve
dallarda çıplaklaşma varsa bu tür bahçelerin bozulan
fizyolojik dengesini budama ve gübreleme ile sağlamak
çok güçtür.


 



Fındığın kök sürgünü verme temayülü çok fazladır. Ana
dalların kökleri üzerinde her yıl bol miktarda gelişme
gösterirler. Gelişen bu kök sürgünleri ocağın besin
maddesine ortak olmakta, dalların sıklaşmasına sebep
olmakta, havalanma ve güneşlenmeyi engellemektedir. Bu
nedenlerle üretim süresi boyunca dikilen ana dal sayısı
sabit tutularak gelişen kök sürgünleri sonbaharda ve
mayıs sonu haziran ayı başında olmak üzere yılda en az
iki kez çepin ile temizlenmelidir. Ancak üretim süresi
boyunca kurumuş, kırılmış, hastalıklı ve yaşlanmış
dalların çıkarılması durumunda boşalan dal istikametinde
büyüyen kök sürgünlerinden bir tanesi bırakılır ve
geliştirilir. Böylece ocak içerisinde boşalan dalların
yeri doldurulmuş olur.


 



Dikimden itibaren fındık fidanlarının sağlıklı olarak
gelişebilmesi iyi taçlanma gösterebilmesi ve verime
yattıktan sonra da kaliteli ürün verebilmesi için fındık
yetiştiriciliğinde gübreleme büyük önem taşımaktadır.


 



Gübrelemeden beklenen faydanın sağlanması, toprakta
hangi besin maddesinin noksan olduğunun ve noksanlık
derecesinin belirlenmesi ile mümkündür. Gerek yeni dikim
yapılacak, gerekse de verim çağında olan bahçelerde
fındığın normal bir gelişme gösterebilmesi için ihtiyacı
olan besin maddelerinin belirlenmesinde mutlaka toprak
ve yaprak analizlerinin yapılması gerekmektedir.




- Yeni Dikim Fındık Bahçelerinde Gübreleme (0-5 yaş) :


Toprağı organik maddece zenginleştirmek amacıyla dekara
3-5 ton çiftlik gübresi ve toprak analiz sonuçlarına
göre tavsiye edilen miktarlarda kireç fidan çukurları
açılmadan önce bütün arazi yüzeyine homojen olarak
dağıtılmalı ve derince çapalanmalıdır. Ayrıca temel
gübreleme olarak dikimden önce fidan çukurlarına tavsiye
edilen çeşit ve miktarlardaki fosforlu ve potasyumlu
gübreler karıştırılarak verilmelidir.



Dikimden önce yapılan bu temel gübrelemeden sonra
birinci yıldan itibaren 5 nci yıla kadar her yıl fidan
başına 40 gr. Azotlu gübrenin yarısı Mart ayı başında
diğer yarısı da Mayıs sonu Haziran ayı başında olmak
üzere fidanların etrafına muntazam bir şekilde verilmeli
ve çapalanmalıdır. Bu şekilde ilk 5 yılda yapılan
gübreleme ile fındık fidanlarında istenilen özelikte
yılık sürgün gelişmesi sağlanabilmektedir.




- Verim Çağındaki Fındık Bahçelerinin Gübrelenmesi :


Fındığın normal gelişebilmesi ve bol ürün verebilmesi
topraktan aldığı besin maddeleri ile mümkün olmaktadır.
Bu besin maddelerinden en önemlileri ise azot, fosfor ve
kalsiyumdur. Diğer besin maddeleri de fındık için çok
önemli olmasına rağmen bunlar önceki besin maddeleri
kadar önemli değildir.



-Verim Çağındaki Fındık Bahçelerinde Kireçleme:
Fındık bitkisi normal gelişmesini Ph’sı 5-7 arasında
olan topraklarda sağlayabilmekte ve bol ürün
verebilmektedir. Ancak fındık tarımı yapılan Karadeniz
bölgesi toprakları genellikle asit karakterdedir.
Toprakta kireç noksanlığının fındıkta meydana getireceği
zararlar diğer besin maddelerinin alınamaması ve toprak
yapısının özelliği ile direkt ilgisi olup yaprakların
vaktinden önce sararmaları, tepe sürgünlerinde
kurumalar, zayıf kök teşekkülü ve azot, fosfor, potasyum
noksanlığında görülen arazların meydana gelmesi
şeklindedir.



Asit toprakların kireçlenmesi ile toprakların fiziksel,
kimyasal ve biyolojik özellikleri düzeltilir. Toprağın
havalanması, ısınması ve su tutma özellikleri de
düzeltilmiş olur. Toprakta mikroorganizma faaliyetleri
artar, bazı besin maddelerinin ayrışması ve bazılarının
da toprakta tutularak yıkanıp gitmesine engel olur.
Özellikle asit karakterli olan toprak bünyesini de
fındığın gelişmesi için istediği normal Ph derecesine
yükseltir.



Fındık için genelde Kasım-Aralık ayları kireçleme için
uygundur. Kireçleme işlemi 4-5 yılda bir toprak analizi
yaptırılarak ihtiyaç olduğu taktirde tekrarlanmalıdır.
Kireçleme fındık bahçelerine iki yöntemle uygulanır.
Tavsiye edilen kireç miktarı bahçenin tamamına muntazam
ve eşit olarak serpilerek köklere zarar vermeyecek
şekilde mümkün olduğu kadar derin çapalanır. Yada
ocakların dal iz düşümlerindeki 50-60 cm genişliğinde
halka şeklindeki banda muntazam olarak dağıtılarak
mümkün olduğu kadar toprak derinliğine çapalanır. Bu
taktirde verilecek kireç miktarı birinci yönteme göre
daha az olmaktadır.



-Verim Çağındaki Fındık Bahçelerinde Çiftlik Gübresi
Uygulanması:
Toprağa verilecek çiftlik gübresi ve
benzeri organik gübreler toprağın verimliliğinin
artmasına,toprakta besin maddelerinin
tutulmasına, su tutma kapasitesinin ve katyon değişim
kapasitesinin yükselmesine, toprağın havalanmasına ve
işlenmesine, toprağın erken tava gelmesine olumlu
etkiler yapmaktadır.



Fındık bahçelerinde bu gübreler Sonbahar veya ilkbahar
başında ocağın dal iz düşümüne halka şeklindeki 50-60 cm
genişlikteki banda 30-40 kg kadar eşit olarak dağıtılır
ve hemen toprağa çapalanır.


 



Hasata başlamadan önce fındık bahçelerinde genel bir
temizlik yapılmalıdır. Onun için hasattan en az 5-10 gün
önce bahçenin girinti adı verilen afetle temizliğinin
iyice yapılması gerekmektedir. Fındıkların hasat
olgunluğuna geldiği bazı özelliklere bakılarak
anlaşılmaktadır. Bunlar:



- Zurufların iyice sararıp kızarması



- Fındık tanelerinin zuruf içerisinde oynamaya başlaması



- Sert meyve kabuğunun ¾ nisbetinde kızarması ve iç’in
kendine has sertlik ve tadını alması



- Sağlam ve dolgun meyveleri taşıyan dalların sallandığı
zaman mevcut meyvelerin ¾’ünin daldan dökülmesi fındığın
hasat olgunluğuna ulaştığını gösterir.



Fındığın en iyi hasat edilme şekli silkme suretiyle
yerden toplanması ise de bölgede bu tür hasada imkan
verecek bahçeler çok azdır. Bu hasat şeklinde fındıklar
tam hasat olgunluğunda toplandığından randıman ve kalite
iyi olduğu gibi dal ve dalcıklar ile gelecek yılın
mahsulünü oluşturacak olan tomurcuklar da zarar görmemiş
olur. Bölgede daha çok uygulanan hasat şekli daldan el
ile toplamadır. Bu hasat şeklinde dikkat edilecek en
önemli hususlar dalların birbirine sürtünmemesi,
çotanakların dala birleştiği yerden tek tek koparılması
ve gelecek yılın mahsulünü oluşturacak olan dal, dalcık
ve tomurcukların dökülmemesi için sıyırma şeklinde
toplama yapılmaması ve hasadı yapılan dalın dikkatlice
yerine bırakılmasıdır.


 



Sepetlere toplanan fındıklar yörelere göre harar, selek
ve hey adı verilen 30-40 kg’lık sepetler ile veya
çuvallara doldurulmak suretiyle sırtta ve ulaşım
araçları ile harman yerlerine taşınırlar. Bölgede harman
yerleri genellikle düz veya hafif meyilli çayırlık ve
sert toprak olan yerlerdir.



Harman yerine getirilen fındıklar 3-5 gün yığın halinde
bekletilir. Daha sonra tırmık ile harman alanına 10-15
cm kalınlıkta bir tabaka halinde serilir. Güneşli
havalarda tahta kürek veya tırmık ile her gün
karıştırılarak 3-5 gün kurutulur. Belli bir miktar
kuruyan bu fındıklar patoz denilen fındık ayıklama
makinasına verilmek suretiyle zuruflarından ayrılırlar.
Ayıklanan bu fındıklar toprak harmanlarda bez, beton
harmanlarda ise bez kullanılmadan 2-4 cm kalınlıkta
serilirler. Güneşli havalarda her gün 2-3 defa tırmık
ile karıştırılarak kurumaları sağlanır. Bu şekilde 3-4
gün kuruyan fındıklar vantilatörden geçirilmek suretiyle
toz, toprak, zuruf parçalarından ve boşlarından ayrılır.
Bu şekilde temizlenen fındıklar tekrar harman yerine
serilerek içlerinde bulunan taş, toprak gibi sert ve
yabancı cisimler alınır.


 



Depo olarak kullanılacak olan yer serin, kuru ve
havalanabilir nitelikte olmalıdır. Bu şartlarda fındık
en fazla 1 yıl özelliği bozulmadan muhafaza edilebilir.
1 yıldan daha uzun bir süre muhafaza için ısının 2-4.5 C
‘de ve nisbi rutubetin %55-60 arasında olması
gereklidir. Isının yükselmesi acılaşmaya, nisbi nem
oranının artmasın da küflenmeye yol açmaktadır.



      
      FINDIK HASTALIK VE ZARARLILARI



a. Fındık Hastalıkları :



- Fındık Bakteriyel Yanıklığı


 



- Fındık Kurdu



- Fındık Filiz Güvesi



- Fındık Kozalak Akarı



- Dalkıran



- Uç Kurutan



- Fındık Gal Sineği



- Virgül Kabuklu Biti



- Fındıkta Kahverengi Koşnil



b. Fındık Zararlıları :



c. Depolama :



b. Harman