SİTEMDE

Kimyon

KİMYON YETİŞTİRİCİLİĞİ




1-KİMYONUN  EKONOMİK DURUMU :


Kimyon, kokusundan faydalanılan baharat bitkisidir. Son
yıllarda yurt içinde ve yurt dışında sucuk imalinde,
ilaç sanayinde ve boya sanayinde kullanılmaktadır.
Türkiye'den A.B.D' ne Avrupa, Orta Doğuda, Arap ve
Körfez ülkelerine devamlı ihraç edilmektedir.




2-KİMYONUN BİTKİSEL DURUMU :


Kimyon tohumu 4-5 mm uzunluğunda, açık kahverengi renkte
küçüktür. Kimyon bitkisi 35-40 cm boyunda ( mercimek
bitkisi ) gibi dallanan ince uzun üzerinde küçük yaprak,
bulunan hafif bir bitkidir. Genellikle Orta Anadolu da
erken ilkbaharda 15 şubat- 15 Mart tarihleri arasında
mutlaka ekimi yapılmalıdır.




3-KİMYONUN İKLİMİ İSTEĞİ :


Kimyon ziraatı genellikle Orta Anadolu Bölgesinde
bilhassa Afyon, Ankara, Eskişehir, Konya, İlleri ile
bunların çevresinde bulunan illerde yapılmaktadır.



Eskişehir yöresinde kimyon bitkisine (ZIRA) tabir
edilmektedir. Bu sebeple kimyon bitkisi ilkbaharda erken
ekim yapılacak yazları sıcak kışları soğuk olan Orta
Anadolu bitkisidir.




4- KİMYONUN TOPRAK İSTEĞİ :


Kimyon bitkisi hafif ve nazik bir bitki olduğundan
genellikle ot getirmeyen yumuşak, kaymak bağlamayan
hafif topraklarda iyi yetişir ve randımanlı olur.



Bilhassa hamdan yeni açılan topraklarda daha fazla
randımanlı yetişir. Çorak, kepir, topraklarda yetişmekle
beraber randıman alınabilmesi için yılın yağışlı geçmesi
şarttır.




5- KİMYONUN GÜBRE İSTEĞİ:


Kimyon ekimi yapılırken kimyon tohumu mutlaka fenni
gübre ile ekilmelidir. Kimyon bitkisi fosforlu gübreye
ihtiyacı olmakla beraber daha fazla azotlu gübreye
ihtiyaç duyulmaktadır. Ekimi ile birlikte toprağa 10 kg
% 18-46 DAP veya 10 kg % 15-45 Kompoze ve 10 kg % 20-20
Kompoze veya yalnız 10 kg % 26 lık A. Nitratla
ekilebilir, Ekimden sonra kimyon toprak yüzünde
görülünce dönüme 10-15 kg azotlu gübre serpildiği
taktirde randıman alınır.




6- KİMYONUN TOPRAĞININ HAZIRLANMASI:


Kimyon bitkisi genellikle Orta Anadolu'da münavebede
hububattan sonra ekilir. Bu münasebetle hasadı yapılmış
anız tarlalarının saplarının mutlaka yakılarak yağışlara
müteakip mutlaka kimyon güzden soklu pullukla 18-20 cm
derinliğinde aktarılmalıdır. Kimyon ekilecek tarla
yağışlarını iyice alıp yumuşadıktan sonra erken
ilkbaharda 15 Şubat 15 Mart arasında



a)  Kazayağı ile ikilenerek erken çıkan otlar imha
edilir.



b)  Barana (tırmık ) çekilerek üçlenip ekilecek saha
kısmen tesviye edilir. Tarla ekime hazır duruma
getirilir.




7- KİMYONUN EKİMİ:

Kimyon tohumu genellikle mibzerle sıraya ekilir. Serpme
ekim daha ziyade dar arazilerde tatbik edilebilir.
Kimyon tarlası arzu edilen şekilde hazırlandıktan sonra
dekara 10 kg fenni gübre ile 1 kg tohum hesaplanarak
gübre ile tohum iyice karıştırılır. Bu karışım
mibzerlerin tohum sandığına konulur. Kombine mibzeri ile
tohum sandığı ayarı 10-12 dereceye getirildiğine dekara
10 kg gübre 1 kg tohum en idealdir. Tohumlar genellikle
2-3 cm derinliğe ekilmelidir. Daha derine giderse
katiyetle çıkmaz. Bunun için Kimyon ekilecek tarlanın
toprak hazırlığının iyi yapılarak ekimde tohumunun
derine gitmesi önlenmelidir. Kimyon bilhassa tavsiye
edilmiş kısmen sıkıştırılmış topraktan 30-40 gün içinde
toprak yüzüne çıkar.




8- KİMYON BAKIMI VE YABANCI OT İLAÇLAMASI :

Kimyon ekildikten sonra genellikle 30-40 gün içinde
toprak yüzüne çıkar. Kimyon ot getirmeyen veya az ot
getiren tarlaya ekilebilir.



Kimyonla birlikte yabancı otlarda kimyon tarlası içinde
büyümeye başlarlar, Nisan ortalarından sonra kimyon üst
azotlu gübreden atıldıktan sonra 1-15 Mayıs arasında
yabancı otların,



a)  Elle yolmalıdır.



b)  Veya kimyon yabancı otunu imha eden AFALON ilacı ile
hububat tarlalarında yapılan yabancı ot ilaçlaması gibi
beher dekara 150-200 gr arası bir ilaç ile 20 litre su
düşecek şekilde yabancı ot ilaçlaması yapılmaktadır.
Çiçek zamanı yapılacak yabancı ot ilaçlaması kimyonun
verimini çok düşürmektedir.




9-KİMYONUN HASAT VE HARMANI:


Kimyon mahsülü genellikle Haziran ayı içinde
çiçeklenerek Haziran sonrası Temmuz başlarında rengi
yeşilden mat kahverengi rengi alınca hasadın mutlaka
yapılması lazımdır.



Bin işçi günde yarım dekar ile 1 dekar arası yolma
yapabilir. Yapılan demetler tarlaya batör ayarı
düzenlenmiş ve rüzgarlıkları kısmen yapılmış biçer döver
yürütülerek önüne atmak suretiyle hasat ve harman
yapılır. Kimyon harman yerinde sopalarla dövülerek veya
dövenle sürülerek harmanı yapılmakta beraber harmanı
güçtür.




10-KİMYONUN VERİMİ:


Kimyon genellikle iyi ekimi yapılmış iyi gübrelenmiş iyi
ot alınmış kuvvetli tarlalardan ortalama beher dekara
50-80 kg arasında verim yapar. Zayıf şartlarda bu verim
20-30 kiloya düşebilir. Yüksek verim almak için az
sahaya yapıp iyi emek verip birim sahadan yüksek verim
almak esastır.