SİTEMDE

Patates





 


 
PATATES
  YETİŞTİRİCİLİĞİ

 






 


 
TARLA
  HAZIRLIĞI

 
Toprağın
  yapısına ve patatesten önce yetiştirilen bitkiye göre değişir. Süratli bir
  çıkış, kuvvetli kök gelişimi, yumruların gelişmesi için iyi bir toprak
  hazırlığı gerekir.

 
Ağır
  (killi) topraklarda, sonbaharda 20-25 cm. derinlikte sürüm yapılır. İlkbaharda
  diskaro ve tırmık geçirilir.

 
Hafif
  (kumlu) topraklarda ilkbaharda toprağı fazla gevşetmeyecek şekilde daha
  yüzlek sürüm yapılır.Sadece tırmık çekmekle tohum yatağı hazırlanır.

 
EKİM
  NÖBETİ

 
Arka
  arkaya dikildiği zaman hastalıklar çoğalır, verimi düşer. Toprağa azot ve
  humus sağlayan baklagiller ve hububat, özellikle kışlık hububat ekim nöbeti
  için uygundur.

 
TOHUM KALİTESİ VE SEÇİMİ
 
Patateste
  tohumluk  olarak kullandığımız kısım yumrulardır. Tohumluk yumrular, 6 cm çapında ve ortalama 50 gram ağırlığında
  olmalıdır. Tohumluğun çeşidi, üretim amacına göre seçilmelidir. Sertifikalı
  tohumluk kullanılmalıdır. Tohumluk yumruların, dikim esnasında gözleri
  uyanmış olmalı ve üzerinde yaklaşık 1 cm boyunda yeşil filizleri bulunmalıdır.

 
DİKİM

 
Patates,
  ilkbaharda toprak ısısı 8-10 oC yi bulduğu ve geç donların sona erdiği zaman
  dikilir.

 
Bölgemizde
  dikim zamanı Şubat-Mart aylarıdır.

 
Dikimde
  sıra arası 70-75 cm,
  sıra üzeri 20 –40 cm dir. Dikim derinliği; yüzlek dikimde 2cm, derin dikimde 5 cm dir. Yüzlek dikimlerin
  üzerine en az 15 cm,
  derin dikilenlerin üzerine ise 10
   cm toprak konularak sırt yapılmalıdır. Sırt yapılma
  zamanı;

 
-        
  Dikimden hemen sonra düşük sıcaklık veya toprakta kaymak bağlama
  durumlarında, çıkış tamamlandığında sırt yapılır.

 
-        
  Dikim sonrasında yüksek sıcaklık  ve kuraklık bekleniyorsa, sırt
  dikimden hemen sonra yapılır. Dikim el ile ya da makine ile yapılır.
  Önerilebilcek en uygun dikim yöntemi;

 
-        
  Tohumluk yumruların karık pulluğu ile açılan karık diplerine yerleştirilmesi,

 
-        
  Aynı karık pulluğunun sırtlarından geçirilerek karıkların kapatılmasıdır.

 
Çıkış
  sonrası bitkiler uygun büyüklüğe ulaştığında aynı karık pulluğu ile boğaz
  doldurma ve yabancı ot kontrolü de yapılabilir.

 
Sulu
  şartlarda ortalama dekara 200-250
   kg, kuru şartlarda 150 kg tohumluk
  yeterlidir.

 
BAKIM İŞLERİ

 
Patates,
  fazla bakım isteyen bir bitkidir. Çıkıştan önce düzeltilmiş (dişleri
  yatırılmış) tırmık çekmek faydalıdır. Hem toprak kaymak tabakası bağladıysa
  kırılmış, hem de yeni çıkmaya başlayan yabancı otlar öldürülmüş olur.

 
Patates,
  3-4 yapraklı olunca yüzlek ve dikkatli bir şekilde ilk çapa yapılır. Bu çapa
  ile toprak kabartılır, yabancı otlar öldürülür ve nemin korunması sağlanır.
  Bundan sonra 20’şer gün arayla (gerekirse 3-4 defa) her çapa ile birlikte
  boğaz doldurma işlemi yapılır.

 
 GÜBRELEME

 
Patates
  çiftlik gübresinden çok hoşlanır. Dekara 1.5-2 ton, eğer toprak çok fakir ise
  2.5-3 ton çiftlik gübresi verilirse verim çok artar. Bu miktarlardan fazlası
  nişasta miktarı ve lezzeti olumsuz etkiler.

 
Üreticilerin
  topraklarını tahlil ettirmeleri, bunun neticesine göre gübre kullanmaları en
  iyi yoldur. Eğer toprak tahlili yapılmamışsa saf madde olarak dekara sulu
  şartlarda  14-16 kg
  azot, 8-10 kg
  fosfor, 8-10 kg
  potasyum  verilebilir.

 
Fosforlu
  ve potasyumlu gübrenin tamamı ile azotlu gübrenin yarısı Amonyum Sülfat veya
  Üre olarak dikim için açılan çizilere el ile yeknesak olarak uygulanmalı ve
  gübrelerin karışımı sağlandıktan sonra dikim yapılıp, sıralar toprakla
  kapatılmalıdır. Ekim kombine patates mibzeri ile yapılacaksa fosforlu ve
  potasyumlu gübrelerin tamamı ile azotlu gübrenin yarısı tohumla beraber banda
  verilmelidir. Azotlu gübrenin ikinci yarısı boğaz doldurma ve ilk sulamadan
  önce verilmelidir.

 
SULAMA

 
Patates
  bitkilerinde su ihtiyacı alt yapraklardaki solma ve sararmayla kendini belli
  eder. Topraktaki nem dikkate alınarak ilk sulama, yumrular fındık büyüklüğüne
  geldiğinde yapılmalıdır. Hafif topraklarda 15-18, ağır topraklarda 22-25 gün
  arayla yetiştirme süresince 2-4 sulama yapılır. Hasat ile son sulama arasında
  1 haftalık bir zaman bırakılır.

 
En
  yaygın sulama yöntemi, karık ile sulamadır. İki karık arası mesafe kumlu
  topraklarda 60-65cm, ağır topraklarda 70-80 cm dir.

 
Patatesin
  en fazla suya ihtiyaç duyduğu devre, çiçeklenmeden 20 gün önce başlayan ve
  yumru yapmaya başladığı zamana kadar geçen devredir.

 
Sulama
  yeterli ve düzenli yapılmadığı taktirde, başta verim kaybı olmak üzere,
  memeli ve çatlak yumrular, yumru içinde kararmalar ve boşluklar ortaya çıkar.

 
HASAT

 
Patateste
  hasat zamanının geldiği yaprak ve sapların sararıp kuruduğu, yumruların
  normal büyüklüğünü alarak bitkiden kolayca ayrıldığı ve kabuğun kalınlaşıp
  sertleştiğinden anlaşılır. Kabuk tırnakla kolayca soyulmaz. Yumrunun kesiti
  ıslak değil, koyu bir görünümdedir.

 
Patatesin
  hasadında çok dikkatli olmak gerekir. Yumrular kesilip zedelenmemeli,
  toprakta yumru bırakılmamalıdır. Söküm sırasında toprak yaş olmamalı, tavında
  bulunmalıdır.

 
Patates
  hasadı değişik şekilde yapılır:

 
-        
  Bel, çatal bel ya da çapa ile patatesler sökülüp el ile toplanır.

 
-        
  Pullukla sökülüp el ile bitkiden ayrılarak toplanır.

 
-        
  Tek veya çift sırayı söküp bitkiden ayıran makineler ile de hasat yapılır.

 
Hasattan
  sonra yumrular ıslak ise gölgede kurutulur. Hasta, çürük, berelenmiş ve
  kabuğu soyulmuş olanları ayıklanır. Sonra iri, orta ve küçük boy olmak üzere
  sınıflandırılarak file çuvallara doldurulur.

 
DEPOLAMA

 
Patates
  fazla miktarda su ihtiva eden bir ürün olduğundan iyi bir şekilde
  depolanmazsa çok zarara uğrar. Yumrular çürür, pörsür, filiz verir ve

  değerini kaybeder.

 
Yumrular
  en iyi şekilde; olgun, zedelenmemiş ve temiz olarak 3-40C sıcaklık, %85-90 nisbi
  nemde ve solunum sonucu meydana gelen karbondioksit, su ve ısıyı uzaklaştırıp
  oksijen sağlamak için havalandırma tertibatı iyi olan özel koruma depolarında
  saklanabilir. Depolamada yığın yüksekliği, yemeklik patateslerde  3-4 metre olabilir.
  Tohumluk patateslerde ise en fazla 1 metre olmalıdır