SİTEMDE

SAFRAN


      
      
      SAFRAN ÜRETİMİ



Safran Ülkemizde çok eskiden beri yetiştirilen önemli
ilaç, baharat ve boya bitkisidir. Osmanlılar zamanında
safran üretimini 8-10 tona çıktığı kayd edilmektedir.
Safranbolu,İstanbul, Tokat, İzmir, Adana ve Şanlıurfa
civarlarında yetiştirilen safran bu gün sadece
Safranbolu Davut obası köyünde çok dar bir alanda(3-4
dak) yetiştiriciliği yapılmaktadır.



Safran (Crocus Sativus) soğanlı bir bitkidir. Soğan
çapları 2-4 cm kadardır. Soğanlar küremsi ve hafif basık
olup ağ şeklinde kabuklarla sarılmıştır. Yaprakları dar
buğdaygil yaprağına benzer, yapraklar çiçeklenme
zamanında veya çiçeklenmeden sonra görülür. Eylül, Ekim
aylarında açan çiçekler, açık viole rengindedir. Çiçeğin
içindeki erkek organları sapları beyaz tepesi sarı
renklidir. Dişi organ üç parçalı olarak uzayan portakal
sarısı renginde olup, bitkinin faydalanılan kısmı bu
kısımdır.



Safran baharat, boya maddesi, ilaç ve kozmetik sanayi
ile halk hekimliğinde kullanıldığı söylenmektedir.
Safranbolu da tüketim daha çok aşure ve zerde yapımında
ve lokum imalatın da kullanılmaktadır. Safran
yetiştiriciliğinde oldukça fazla insan gücüne ihtiyaç
vardır. Soğan dikilmeden önce çok iyi bir toprak
hazırlığı ister. Derin sürümden sonra 3-4 kez ikileme
ister. Soğanlar 30-40 cm sıra arası çizilere, 20 cm
derinliğe dikilir. En iyi gübreleme yanlış ahır
gübresiyle(soğanları örtecek kadar) örtülür ve yiye
toprakla kapatılır. Dikim Ağustos 20 – Eylül 10 arasında
yapılır. Dikildiği yılın 15 Ekim – 15 Kasım tarihleri
arası çiçeklenmeye başlar. İlk yıl çiçek verimi
önemsizdir. 2.yıl dekardan 0.75 – 1 kg kadar ürün
alınır. 3. Yıl verim 1 – 1.5 kg kadardır.4 yıl dekardan
1 kg kadar daha ürün alabilmektedir. 4. Yıl sonunda
Haziran – Temmuz aylarında soğanlar sökülerek başka bir
alana 4 yıl için tekrar dikilir. Soğan üretimi için
dikilen soğan miktarının 2 katı kadar soğan elde edilir.



Safranbolu da, safran üretimi 3- 4 dekarlık bir alanda
yapılmaktadır ve giderek azalmaktadır. Azalmayı
etkileyen en önemli faktör yetiştirilmesindeki zorluk,
yetiştiriciliği yapacak genç çiftçilerin olmaması ve
diğer köylü çiftçilerin bu konuya karşı ilgi
duymamalarıdır. Safranın önemi ve yayımı anlatıldığında
ise üretim materyali olan soğanın temin edilememesidir.
Soğan dikimi 3 –4 yılda bir yapıldığında her yıl ekim
şansı yoktur. Üretilen safran soğanı yine aynı miktarda
alana dikilmekte ve alan genişlemesi sağlanamamaktadır.



Safran soğanlarının yer altı zararları da soğan
üretimini azaltan unsurlardandır. Bu zararlı ile şu an
itibarıyla mücadele yöntemi bilinmemektedir